W polskim systemie emerytalnym istnieje zjawisko, o którym wciąż mówi się zbyt mało. Ogromne kwoty zapisane na subkontach ZUS po osobach zmarłych pozostają niewypłacone, bo rodziny nie wiedzą o możliwości ich odzyskania. Szacuje się, że w skali kraju mogą to być setki milionów złotych.
Środki zapisane na subkoncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych nie przepadają po śmierci osoby ubezpieczonej. Podlegają podziałowi i wypłacie podobnie jak pieniądze zgromadzone w otwartym funduszu emerytalnym. Warto wiedzieć, jakie zasady obowiązują w obu przypadkach i jak zadbać o to, by bliscy mogli sprawnie uzyskać należne środki.
Kto posiada subkonto w ZUS?
Subkonto w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych jest prowadzone dla:
• osób urodzonych po 31 grudnia 1948 r. i przed 1 stycznia 1969 r., pod warunkiem że są członkami Otwartego Funduszu Emerytalnego
• każdej osoby urodzonej po 31 grudnia 1968 r. – niezależnie od tego, czy należy do OFE czy nie.
Oznacza to, że zdecydowana większość ok. 16 mln osób aktywnych zawodowo posiada subkonto w ZUS, na którym gromadzone są składki emerytalne.
Subkonto w ZUS bez członkostwa w OFE
• Osoba posiadająca wyłącznie subkonto w ZUS może wskazać osoby uprawnione do otrzymania środków po jej śmierci.
• Takie wskazanie można zmienić w dowolnym momencie.
• ZUS informuje ubezpieczonego, że powinien złożyć pisemne oświadczenie o stosunkach majątkowych ze współmałżonkiem oraz o możliwości wskazania osób uprawnionych.
• Jeśli nie ma wskazania, środki wchodzą do masy spadkowej.
W praktyce oznacza to, że warto zadbać o dyspozycję. Dzięki temu bliscy unikną dodatkowych formalności.
Jak wygląda wypłata?
• Podział środków następuje na podstawie wniosku osoby uprawnionej, zgodnie z wcześniejszym wskazaniem.
• Część środków objęta wspólnością majątkową trafia do współmałżonka.
• Pozostałe środki przekazywane są osobom wskazanym przez zmarłego, a jeśli ich nie ma – wchodzą do spadku.
• Aby uzyskać wypłatę, wystarczy złożyć stosowny wniosek wraz z wymaganymi załącznikami.
Subkonto w ZUS i członkostwo w OFE
Sytuacja wygląda inaczej, gdy ubezpieczony ma zarówno subkonto w ZUS, jak i rachunek w OFE:
• Wskazanie osób uprawnionych należy złożyć w OFE.
• Podział środków rozpoczyna się właśnie w OFE i tam należy złożyć wniosek o wypłatę.
• OFE ma obowiązek poinformować ZUS o podziale i udziałach poszczególnych osób w ciągu 14 dni.
• Po otrzymaniu zawiadomienia ZUS ma 3 miesiące na wypłatę środków z subkonta.
Dlaczego warto pamiętać o dyspozycji?
Wskazanie osób uprawnionych to prosty krok, który może oszczędzić rodzinie wielu formalności. Bez tego środki trafiają do spadku, co wydłuża proces ich podziału.