Czasem słyszę od ludzi, że mimo tego, że dobrze zarabiają na koniec miesiąca saldo ich konta prawie zawsze wynosi zero. To frustrujące, bo skoro pracujesz i dobrze zarabiasz, to gdzie znikają Twoje pieniądze.
Oto najczęstsze powody dlaczego tak się dzieje?
1. Inflacja stylu życia, czyli cichy pożeracz nadwyżek.
Wraz ze wzrostem dochodów naturalnie podnosimy standard życia. Kupujemy większe mieszkanie, droższy samochód, czy częściej wyjeżdżamy na wakacje. Problem pojawia się wtedy, gdy wydatki rosną w takim samym tempie jak zarobki, lub je wyprzedzają. W takiej sytuacji, mimo wyższych dochodów, poziom oszczędności pozostaje niezmiennie niski. Nie chodzi o to, by rezygnować z poprawy jakości życia. Kluczowe jest to, aby dochody rosły szybciej niż wydatki, a nie odwrotnie. Tylko wtedy realnie możesz zbudować nadwyżki, które będą pracowały na Twoją przyszłość.
2. Brak jasnego planu finansowego.
Jeśli nie wiesz dokładnie, ile i na co wydajesz, a do tego nie masz jasno określonej kwoty, którą chcesz odkładać to wolne środki niemal zawsze gdzieś się rozejdą. Dobrze skonstruowany plan finansowy nie powinien być ograniczeniem tylko narzędziem, które pomaga ocenić, czy dana decyzja finansowa przybliża Cię do Twojego celu, czy od niego oddala? Dopiero mając jasno sprecyzowane cele finansowe zaczynasz świadomie kierować swoimi pieniędzmi, zamiast pozwalać, by to one kierowały Tobą.
3. Odkładanie tego, co zostanie na koniec miesiąca.
Odkładanie pieniędzy dopiero z tego, co zostanie na koniec miesiąca zazwyczaj kończy się tym, że nie zostaje nic. Gdy cała wypłata jest dostępna na koncie, wydatki naturalnie dostosowują się do jej wysokości. Skuteczne budowanie kapitału wymaga odwrotnego podejścia. Najpierw zapłać sobie, czyli odłóż ustaloną kwotę zaraz po wpływie wynagrodzenia, a dopiero później planuj pozostałe wydatki. Ten prosty nawyk jest fundamentem zdrowych finansów osobistych. Bez niego bardzo łatwo wydać całość dostępnych środków, często nawet nie zauważając, kiedy to się stało.
4. Wydatki emocjonalne.
Wielu ludzi sięga po zakupy nie z realnej potrzeby, lecz po to, by poprawić sobie nastrój, zrekompensować stres lub podkreślić swój status. Takie decyzje są zazwyczaj szybkie i nieracjonalne. Dają wprawdzie krótkotrwałą ulgę, ale znacząco osłabiają stabilność finansową. Świadomość tego mechanizmu jest kluczowa ponieważ pozwala podejmować decyzje bardziej racjonalnie, w zgodzie z własnymi celami finansowymi, a nie pod wpływem chwilowego impulsu.
5. Drobne wydatki, które wcale nie są małe.
Codzienna kawa na mieście, częste jedzenie zamawiane do domu, subskrypcje, z których od dawna nie korzystasz, promocyjne zakupy. Każdy z tych wydatków może wydawać się niewielki i nieistotny dla naszego budżetu jednak w skali miesiąca, a tym bardziej roku generuje często zaskakująco dużą kwotę, która potrafi całkowicie zjeść Twoją nadwyżkę finansową. Nie chodzi o to aby całkowicie rezygnować z kawy, czy kolacji na mieście, ale o to by nie pozwalać aby drobne nawyki decydowały za Ciebie.
Co możesz zrobić, żeby pieniądze przestały znikać?
1. Zrób listę wszystkich miesięcznych wydatków a następnie wyeliminuj te, które uważasz za zbędne.
2. Ustal stałą kwotę comiesięcznych oszczędności (np. 10–30%) i ustaw automatyczny przelew.
3. Zbuduj poduszkę finansową – najlepiej równą 6 miesiącom kosztów życia.
4. Nadaj pieniądzom cel, ponieważ bez celu nie ma motywacji, a bez motywacji nie ma konsekwencji.
5. Zastanów się, jak możesz zwiększyć dochody-porozmawiaj z szefem o podwyżce, poszukaj lepiej płatnej pracy lub dodatkowego źródła dochodu.
Ponad trzy dekady pracy w obszarze finansów osobistych i tysiące rozmów z klientami utwierdziły mnie w przekonaniu, że brak oszczędności rzadko wynika z niskich dochodów. Znacznie częściej wynika z utrwalonych nawyków wyniesionych z domu oraz z niskiego poziomu edukacji finansowej. Zarządzanie pieniędzmi to jedna z kluczowych kompetencji w dorosłym życiu, której jednak nikt nie uczy nas w szkole. Dobra wiadomość jest taka, że skoro potrafisz dobrze zarabiać, to masz w sobie potencjał by również skutecznie budować swoją wolność finansową. Wymaga to przede wszystkim świadomego kierowania przepływem pieniędzy i podejmowania decyzji zgodnych z Twoimi celami, zamiast pozwalania, by to emocje decydowały za Ciebie.